موضوعی که مادران تازه کار اغلب نگران آن هستند این است که برای افزایش شیر چه باید کنم ؟ این نگرانی مادرانه ، طبیعی است. اگر نوزاد شما سالم است و به خوبی رشد می کند ، به احتمال زیاد همه چیز عالی پیش می رود. با این حال ، اگر نگران میزان شیر خود هستید ، می توانید با یک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید. اگر مشخص شود که همه چیز طبیعی است ، خیالتان راحت خواهد شد. علاوه بر این ، از گرفتار شدن در دام دادن بی دلیل شیر خشک به نوزاد جلوگیری می کنید چون این کار می تواند باعث کاهش میزان شیر خودتان شود. در ادامه قصد داریم تحت عنوان موضوع راه های افزایش شیر مادر ، به سوالات شما در این زمینه پاسخ بدهیم.
دلایل کم بودن شیر مادر
تعداد کمی از مادران به دلیل مشکلات پزشکی در تولید مقدار کافی شیر دچار مشکل می شوند و لازم است از روش های افزایش شیر مادر استفاده کنند.
برخی از این دلایل شامل موارد زیر است:
- خونریزی بیش از حد (بیش از ۵۰۰ میلیلیتر) در زمان زایمان یا باقی ماندن تکه هایی از جفت در رحم می تواند ورود شیر را که معمولاً حدود سه روز بعد از زایمان اتفاق می افتد ، به تأخیر بیندازد.
- سابقه سندرم تخمدان پلی کیستیک ، دیابت ، مشکلات تیروئید یا سایر اختلالات هورمونی. مادرانی با این شرایط گاهی با کاهش شیر مواجه می شوند.
- بیماری نادر هیپوپلازی پستان ، که در آن بافت غده ای تولید کننده شیر در سینه به اندازه کافی وجود ندارد.
- جراحی یا آسیب به سینه. هر چند بسیاری از مادرانی که جراحی داشته اند نیز با موفقیت شیر می دهند.
اگر هر یک از این شرایط را دارید ، به یک متخصص زنان و زایمان مشورت کنید.
نحوه کارکرد تولید شیر مادر
پس از آن که شیر شما آمد ، پستان ها از طریق فرآیندی به نام عرضه و تقاضا شروع به تولید شیر می کنند. هر بار که شیر خارج می شود ، چه با مکیدن نوزاد یا با دوشیدن ، پستان ها شیر بیشتری تولید می کنند.
به همین دلیل است که دادن شیر خشک می تواند باعث کاهش شیر شما شود چون بدن شما پیام لازم برای تولید بیشتر شیر را دریافت نمی کند.
نحوه مکیدن نوزاد نیز بر میزان شیر تأثیر دارد. هرچه نوزاد شما بیشتر و مؤثرتر شیر بخورد ، افزایش شیر مادر بیشتر می شود. اگر نوزاد شما در هر وعده شیر کافی نمی گیرد ، لازم است به طور منظم شیر بدوشید تا میزان شیرتان حفظ شود.
مشاوره
علائم کافی نبودن شیر برای نوزاد
هرچند کمبود شیر مادر در موارد نادر اتفاق می افتد ولی ممکن است نوزاد شما به دلایل دیگر در هفته های اول نتواند شیر کافی بگیرد و لازم باشد که برای راه های افزایش شیر مادر اقدام کنید.
این دلایل می تواند شامل موارد زیر باشد:
- کم بودن دفعات شیردهی
- کم بودن مدت شیردهی
نشانه های کافی نبودن شیر برای نوزاد
- افزایش وزن کم یا ضعیف
طبیعی است که نوزادان در چند روز اول ۵ تا ۷ درصد از وزن تولد خود را از دست بدهند. اما بعد از آن باید روزانه دست کم ۲۰ تا ۳۰ گرم وزن اضافه کنند و تا روز ۱۰ تا ۱۴ به وزن تولد خود برگردند. اگر نوزاد بیش از ۱۰ درصد از وزن تولد خود را از دست داده یا تا روز پنجم یا ششم شروع به اضافه وزن نکرده ، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
- کم آبی بدن
اگر ادرار نوزاد تیره رنگ است ، دهان خشک دارد ، پوست یا چشم هایش زرد شده ، یا بیحال است و تمایلی به شیر خوردن ندارد ، ممکن است دچار کم آبی باشد. تب ، اسهال ، استفراغ یا گرمای بیش از حد نیز می تواند باعث کم آبی شود. در این موارد سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
باورهای نادرست درباره کمبود شیر
نوزادان تازه متولدشده معمولاً خیلی زیاد حدود ۱۰ تا ۱۲ بار در روز یا هر دو ساعت یک بار شیر میخورند و این نشانه کمبود شیر نیست و نیازی نیست که به دنبال راهی برای افزایش شیر مادر باشید. فراموش نکنید که نوزاد برای آرامش هم شیر می خورد و مقدار شیر هر بار می تواند متفاوت باشد.
موارد زیر طبیعی هستند و نشانه کمبود شیر نیستند:
- نوزاد می خواهد زیاد شیر بخورد.
- نوزاد نمی خواهد تنها بماند.
- بیدار شدن شبانه نوزاد
- وعده های کوتاه شیر خوردن
- وعده های طولانی شیر خوردن
- نوزاد بعد از شیر خوردن از سینه ، بطری را هم می پذیرد.
- سینه ها نرمتر از قبل شده اند.
- سینه ها شیر پس نمی دهند.
- سینه کوچک شده اند.
اگر شیر کم داریم چه باید کنیم؟
اگر شک دارید که نوزاد شیر کافی می گیرد یا فکر می کنید باید کاری برای افزایش شیر مادر کنید ، به یک متخصص مراجعه کنید. او وضعیت شما را بررسی می کند و نحوه مکیدن نوزاد را می بیند. ممکن است تغییر وضعیت شیردهی یا اصلاح چسبیدن نوزاد به سینه پیشنهاد شود تا مؤثرتر شیر بخورد.
تماس پوست به پوست با نوزاد قبل و حین شیردهی می تواند هورمون اکسی توسین را فعال کند و جریان شیر را افزایش دهد. یا می توانید از تکنیک های آرام سازی مثل گوش دادن به موسیقی ملایم استفاده کنید تا اضطرابی که ممکن است بر شیر شما اثر گذاشته ، کاهش یابد.
افزایش شیر با استفاده از پمپ شیر
اگر در پنج روز اول بعد از زایمان نیاز به افزایش شیر دارید ، می توانید از پمپ استفاده کنید. این نوع پمپ مکیدن نوزاد را شبیه سازی می کند و مشخص شده است که در بلندمدت باعث افزایش شیر مادر می شود.
پس از آمدن شیر ، دوشیدن هم زمان هر دو سینه باعث می شود در زمان کمتر ، شیر بیشتری بدوشید و تخلیه بهتر سینه ، تولید شیر را نیز افزایش می دهد
در ابتدا ممکن است مقدار کمی بدوشید ، اما ناامید نشوید. با دوشیدن منظم ، این مقدار افزایش خواهد یافت. هدف این است که روزانه ۸ تا ۱۲ بار (شامل یک بار در شب که هورمون پرولاکتین در بالاترین حد است) شیر خارج شود.
دوشیدن همراه با ماساژ برای افزایش شیر
اگر نوزاد اصلاً از سینه شیر نمی خورد یا هنوز نم یتوانید شیر کافی بدوشید ، تکنیک دوشیدن همراه با ماساژ (Hands-on Pumping) می تواند مفید باشد. این روش باعث افزایش مقدار شیر دوشیده شده می شود و حدود ۲۵ تا ۳۰ دقیقه طول می کشد.
