بارداری خارج از رحم (اکتوپیک) زمانی رخ می دهد که یک تخمک بارور شده جایی خارج از رحم ، معمولا در لوله فالوپ ، قرار می گیرد. لوله های فالوپ برای نگهداری از رشد جنین در بارداری نیستند ، به همین خاطر این بیماری می تواند منجر به خونریزی و دیگر مشکلات شود. این معضل اغلب جان بیمار را به خطر می اندازد و باید سریعا اقدامات درمانی را برای رفع کردن آن به انجام رساند. اما چرا حاملگی خارج از رحم رخ می دهد؟ چگونه می توان آن را درمان کرد؟ عوارض این مشکل چیست؟ برای یافتن پاسخ این پرسش ها ، تا انتها با دکتر رویا قره داغی ، بهترین متخصص زنان و زایمان در کرج ، همراه باشید.
بارداری خارج از رحم چیست؟
همانطور که ذکر شد این عارضه زمانی رخ می دهد که بارداری جایی بیرون از رحم رخ داده باشد. هنگامی که تخمک بارور شده در مکانی قرار گیرد که رشد آن را تضمین نکند ، حاملگی اکتوپیک رخ خواهد داد. این مشکل در اغلب موارد در لوله های فالوپ (ساختاری که تخمدان ها را به رحم متصل می کند ) به وجود می آید. این بارداری ها در موارد نادری در تخمدان ، حفره شکمی و یا دهانه رحم اتفاق می افتند. این مدل از بارداری ها نباید ادامه پیدا کنند ، زیرا تنها رحم باید جنین را حمل کند. بارداری خارج از رحم می تواند جان فرد را در خطر بیاندازد ، مخصوصا زمانی که لوله فالوپ پاره شود. این مشکل می تواند منجر به خونریزی شدید ، عفونت و گاهی اوقات مرگ شود. این مورد اورژانسی می باشد و متخصص زنان و زایمان باید سریعا در صدد درمان آن برآید.
بارداری خارج از رحم چه زمانی رخ می دهد؟
طبق نظر بهترین دکتر نازایی در کرج ، تخمک بارور شده باید از لوله های فالوپ عبور کند و سپس به دیواره های رحم بچسبد ؛ این تخمک می تواند در این ناحیه رشد کند. در حاملگی خارج از رحم ، تخمک در میانه راه به یکی از ساختارهای موجود می چسبد ؛ همانطور که مطلع شدید شایع ترین این ساختارها لوله فالوپ می باشد. در نظر داشته باشید که در حدود نود درصد بارداری های اکتوپیک در این ناحیه رخ می دهند.
از کجا بفهمیم بارداری خارج از رحم رخ داده است؟
نشانه های این معضل ، بسیار شبیه به یک بارداری معمولی می باشند ؛ هرچند ممکن است علائم دیگری را همراه آن ها تجربه کنید. در این بخش برخی از آن ها را ذکر کرده ایم :
- خونریزی از واژن
- درد در قسمت پایینی شکم ، لگن و کمر
- سرگیجه یا احساس ضعف
در صورتی که لوله فالوپ پاره شود ، درد و خونریزی می تواند به حدی شدید باشد که منجر به بروز علائم دیگری نیز شود. برخی از این نشانه ها شامل موارد زیر می شوند :
- از هوش رفتن
- فشار خون پایین (هیپوتانسیون)
- درد در شانه
- فشار مقعدی یا مشکلات مربوط به روده
زمانی که لوله فالوپ پاره شود ، ممکن است درد شدیدی را در قسمت پایینی شکم حس کنید. در صورت احساس کردن چنین دردی ، باید سریعا با دکتر زنان خود تماس گرفته یا خود را به مراکز درمانی برسانید.
چه چیزی باعث بروز بارداری خارج از رحم می شود؟
در بیشتر موارد ، بیماری هایی که حرکت تخمک را آهسته کرده و یا به طور کل جلوی آن را می گیرند باعث حاملگی خارج از رحم می شوند. به دلایل زیر این اتفاق رخ می دهد :
- به خاطر انجام جراحی در گذشته ، بافت اسکار ، چسبندگی و یا التهاب در لگن رخ داده است
- لوله های فالوپ شما به خاطر بیماری های مقاربتی آسیب دیده اند.
- شکل لوله های فالوپ فرد از زمان تولد ، غیرعادی بوده است
- توده ای در لوله های فالوپ قرار دارد که آن را مسدود کرده است
جهت مشاوره مستقیم و رزرو نوبت با دکتر رویا قره داغی فرم را پر کنید
چه چیزهایی ریسک بارداری خارج از رحم را افزایش می دهد؟
برخی از عوامل هستند که احتمال رخداد حاملگی اکتوپیک را بالا می برند. در صورتی که در شرایط زیر بوده باشید ، احتمال بالاتری وجود دارد که به حاملگی خارج از رحم دچار شوید :
- سابقه باردار شدن خارج از رحم
- به بیماری های التهابی لگن (PID) مبتلا شده باشید. این عفونت می تواند منجر به تشکیل بافت اسکار در لوله های فالوپ ، رحم ، تخمدان ها و دهانه رحم گردد.
- جراحی در لوله های فالوپ (شامل بستن لوله ها نیز می شود) یا دیگر اعضای این ناحیه.
- سابقه ناباروری
- درمان ناباروری با روش IVF
- ابتلا به اندومتریوز
- ابتلا به بیماری های مقاربتی (STI)
- کاشت IUD زمان بارداری
- سابقه مصرف دخانیات
نکته اول : در صورتی که IUD داشتید ، یا یا اگر لوله های خود را بسته بودید و متوجه شدید باردار هستید ، سریعا با متخصص زنان و زایمان خوب در تهران ، تماس بگیرید زیرا ریسک رخداد بارداری خارج از رحم در چنین مواردی بالاتر می باشد.
نکته دوم : احتمال بروز این بیماری با افزایش سن نیز بالا می رود ، به طور کلی افراد بالای 35 سال در ریسک بالاتری قرار دارند.
توجه داشته باشید در حدود پنجاه درصد افرادی که به حاملگی اکتوپیک مبتلا می شوند ، در زندگی خود با هیچ یک از عواملی که بالاتر ذکر شد رو به رو نشده اند.
تشخیص بارداری خارج از رحم
در صورتی که تصور می کنید به این مشکل دچار شده اید ، سریعا به یک متخصص زنان و زایمان خوب در کرج مراجعه کنید. نمی توان این بیماری را از طریق معاینه فیزیکی تشخیص داد ؛ اما با اینحال پزشک باز هم معاینه را به انجام می رساند تا دیگر احتمالات را از لیست خارج کند.
قدم بعدی که برای تشخیص حاملگی خارج از رحم انجام می شود ، سونوگرافی ترانس واژینال است. در این رویکرد یک پروب ویژه وارد واژن می شود تا متخصص زنان و زایمان تشخیص دهد که در رحم کیسه بارداری وجود دارد یا خیر.
همچنین امکان دارد دکتر زنان برای بیمار آزمایش خون تجویز کند تا سطح هورمون HCG و پروژسترون را تشخیص دهد. این هورمون ها در طول دوره بارداری در بدن فرد ترشح می شوند. در صورتی که سطح این هورمون ها در طول یک دوره چند روزه ثابت بماند یا کاهش یابد ، همچنین کیسه بارداری وجود نداشته باشد ، به احتمال زیاد بارداری خارج از رحم رخ داده است.
در صورتی که علائم شما شدید است ، برای مثال درد و خونریزی شدید دارید ممکن است زمان کافی برای کامل کردن این پروسیجرها وجود نداشته باشد. در موارد جدی ، ممکن است لوله های فالوپ پاره شوند و در نتیجه آن ، خونریزی داخلی شدید رخ دهد. در این صورت متخصص زنان یک جراحی اورژانسی را انجام خواهد داد.
درمان حاملگی خارج از رحم
باداری اکتوپیک برای مادر خطرناک هستند ، همچنین جنین نمی تواند رشد کند. به همین خاطر نیاز است تا هر چه زودتر جنین بیرون آورده شود تا سلامت مادر به خطر نیوفتد و در آینده قادر به باردار شدن باشد. گزینه های درمانی به مکانی که بارداری خارج از رحم در آن اتفاق افتاده است بستگی دارد.
درمان دارویی
در مواردی ، پزشک تشخیص می دهد که تا بروز عوارض زمان وجود دارد ، به همین دلیل داروهای مختلفی را تجویز می کند تا از پاره شدن توده اکتوپیک جلوگیری شود. یکی از داروهای معمول برای این بیماری ، آمپول متوترکسات می باشد.
این دارو ، جلوی رشد سلول های تقسیم شونده ، مثل سلول های توده اکتوپیک را می گیرد. همانطور که ذکر شد ، این دارو به صورت تزریقی موجود می باشد. البته باید به صورت مرتب آزمایش خون دهید تا تاثیرگذاری این دارو مطمئن شوید. زمانی که این دارو اثر گذاری خود را نشان دهد ، با علائمی مثل سقط مواجه خواهید شد ؛ برای مثال منقبض شدن عضلات ، خونریزی و از بین رفتن بافت از این دست نشانه ها می باشند.
بعد از اتخاذ این درمان برای درمان بارداری خارج از رحم ، به احتمال زیاد دیگر نیازی به جراحی دیگری نمی باشد. متوترکسات عوارض جراحی را ندارد و به لوله های فالوپ آسیبی نمی زند. البته در نظر داشته باشید تا چند ماه بعد از مصرف این دارو قادر به باردار شدن نمی باشید.
جراحی
بسیاری از جراحان پیشنهاد می کنند تا جنین را از طریق عمل بیرون آورده و هر آسیب داخلی را درمان کنید. این پروسیجر لاپاروتومی نام دارد که در آن متخصص زنان و زایمان یک ابزار مجهز به دوربین را از طریق یک شکاف کوچک به بدن بیمار وارد می کند تا دید کامل را به این ناحیه داشته باشد. بعد از آن پزشک جنین را بیرون آورده و هر گونه آسیب به لوله فالوپ را درمان می کند. در صورتی که جراحی موفقیت آمیز نباشد ، ممکن است عمل لاپاروتومی تکرار شود ، اما این بار از طریق یک شکاف بزرگ تر. ممکن است در حین فرآیند پزشک لوله فالوپ را نیز بیرون آورد.
جلوگیری از بارداری خارج از رحم
پیش بینی و جلوگیری از حاملگی خارج از رحم در هیچ شرایطی امکان پذیر نمی باشد ؛ شما تنها می توانید ریسک ابتلا به آن را از طریق حفظ یک سبک زندگی سالم پایین آورید. برای مثال هنگام برقراری رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید تا به بیماری های مقاربتی مبتلا نشوید ، از این طریق احتمال بروز بیماری های التهابی لگن نیز کاهش می یابند. همچنین مراجعه مرتب به متخصص زنان و زایمان خوب در تهران ، نیز می تواند به تشخیص زودهنگام این بیماری کمک کند. ترک دخانیات دیگر اقدامی است که می توانید به انجام رسانید.
