برای زوج هایی که دوست دارند طعم شیرین بچه دار شدن را بچشند ، ناباروری می تواند بسیار نا امید کننده باشد. این مشکل علت های زیادی دارد که می توان با روش های مختلفی آن را درمان کرد. بسیاری از این زوج ها در نهایت درمان شده و با کمک پزشک به آرزوی خود می رسند. در صورتی که شما نیز مدتی است با مشکل نازایی دست و پنجه نرم می کنید و می خواهید اطلاعاتی راجع به علائم ، عوارض و روندهای درمانی این معضل به دست آورید ؛ با دکتر رویا قره داغی بهترین متخصص زنان و زایمان کرج همراه باشید.
نازایی چیست؟
زمانی که یک زوج پس از یک سال رابطه بدون محافظت بچه دار نشوند ، می توان گفت که یکی از آن ها نابارور می باشد. واژه نازایی موقت (subfertility) به افرادی اطلاق می شود که عقیم نیستند اما قدرت باروری آن ها پایین آمده است. می توان اذعان داشت که در حدود 85 تا 90 درصد زوج های جوان که در سلامتی کامل به سر می برند در شش ماه تا سال بارور می شوند. به همین ترتیب ناباروری در حدود 10 تا 15 درصد افراد را درگیر می کند.
چرخه باروری بیان می کند چند درصد احتمال دارد سیکل قاعدگی به بارداری منجر شود و واژه باروری بیانگر این است که چند درصد احتمال دارد سیکل به زایمان موفق منجر شود. برخلاف باور عمومی ، میزان کلی نازایی در سه دهه اخیر افزایش نداشته است. اما ارزیابی و درمان این موضوع در همین مدت زمان تغییر بسزایی داشته است.
در سال های اخیر ، از سه رویکرد تاثیرگذار برای درمان این مشکل استفاده می شود. اولین متد ، لقاح مصنوعی یا IVF است. دیگری فناوری های کمکی تولید مثل (ART) می باشد ؛ تکنیک های این رویکرد راه هایی را در اختیار ما گذاشته اند تا در مورد پروسه های باروری به روش های جدیدتر و واضح تری اطلاعات کسب کنیم ؛ به خصوص مواردی از این مشکل که به علت آسیب شدید به لوله های رحم رخ داده اند.
دوم اینکه تغییرات مربوط به دموگرافی جمعیت است که در نتیجه آن زنانی که از لحاظ بیولوژیکی احتمال باروری آن ها کمتر است ، در سنین بالاتری اقدام به باردار شدن می کنند. سوم ؛ پیشرفت های فناوری های کمکی تولید مثل و نگرش های مربوط به تاثیر افزایش سن در باروری با هم ترکیب شدند تا توجهات بیشتری را نسبت به ناباروری جلب کنند. در نتیجه ، زوج های نابارور امروزه بیشتر به دنبال تشخیص ، ارزیابی و درمان این عارضه هستند.
چه چیزی باعث نازایی می شود؟
فاکتورهای مختلفی روی این موضوع در هر دو جنسیت تاثیر دارند ؛ اما باید توجه داشت گاهی اوقات نمی توان دلیل مشخصی برای این معضل اعلام کرد. ممکن است مشکلات زیر در باروری زنان اختلال ایجاد کنند :
- بیماری هایی مثل انسداد لوله های فالوپ که در نتیجه عدم درمان بیماری های مقاربتی (STI) یا سقط غیر ایمن ، جراحی شکمی/ لگنی و عفونت پس از زایمان رخ می دهد
- بیماری های مربوط به رحم مثل اندومتریوز ، سپتوم رحمی و فیبروم که باعث بروز مشکلاتی مثل التهاب می گردند
- بیماری های مربوط به تخمدان ها مثل تخمدان پلی کیستیک و دیگر معضلات فولیکولار
- بیماری های دستگاه درون ریز که باعث اختلال در تعادل هورمون های تولید مثل می شوند. دستگاه درون ریز شامل غده هیپوفیز و هیپوتالاموس می شود. برای مثال سرطان غده هیپوفیز و هیپوتالاموس روی این سیستم تاثیر می گذارند.
عواملی که باعث ناباروری در مردان می شوند را در زیر ذکر کرده ایم :
- انسداد مجاری تولید مثل که در خارج شدن مایع منی اختلال ایجاد می کند. این انسداد می تواند در لوله هایی که مایع منی را حمل می کنند رخ دهد ( مثل مجراهای انزالی و کیسه منی ). مسدود شدن این مجاری معمولا به علت بروز آسیب و یا عفونت رخ می دهد.
- بیماری های هورمونی که منجر به بروز ناهنجاری در هورمون های تولید شده توسط غده هیپوفیز ، غده هیپوتالاموس و بیضه ها می شوند. هورمون هایی مثل تستسترون تولید اسپرم را تنظیم می کنند. سرطان غده هیپوفیز یا بیضه از این دست بیماری ها هستند.
- عدم توانایی بیضه ها در تولید اسپرم. واریکوسل (بزرگ شدن وریدهای طناب های بیضوی) یا درمان های پزشکی مثل شیمی درمانی مواردی هستند که تولید اسپرم و مایع منی را مختل می کنند.
- کیفیت و عملکرد غیر طبیعی اسپرم. شرایطی که باعث می شوند اسپرم شکل و حرکت غیر طبیعی داشته باشد ، روی باروری اثر منفی می گذارد. برای مثال استفاده از استروئیدهای آنابولیک می تواند روی تعداد و شکل اسپرم ها تاثیر بگذارد.
سبک زندگی نیز از مواردی است که می تواند باعث نازایی شود. برای مثال سیگار کشیدن ، مصرف بی رویه الکل و چاقی مفرط از این دست فاکتورها می باشند. علاوه بر این ها ، قرار گرفتن در معرض آلودگی های محیطی مستقیما روی کیفیت تخمک ها و اسپرم ها تاثیر می گذارد.
تشخیص نازایی در زنان
باروری در زنان بعد از سن سی سالگی کاهش می یابد. زنانی که زیر 35 سال سن دارند ، باید بعد از یک سال تلاش برای بچه دار شدن به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنند و زنانی که بالای 35 سال هستند ، بعد از شش ماه باید این کار را انجام دهند.
در ابتدا یک متخصص زنان خوب در کرج سوابق پزشکی و بیماری هایی را که به آن مبتلا بوده اید ، ارزیابی و بررسی خواهد کرد. سپس در رابطه با وضعیت فعلی شما ، سوالاتی را در رابطه با روابط جنسی و هر گونه بیماری که می تواند بر عارضه ناباروری موثر باشد از شما خواهد پرسید. پس از دست یابی به اطلاعات کلی از وضعیت فعلی شما معاینات و آزمایشات بخصوصی را توصیه خواهد کرد ، تا از عدم ابتلای بانوان به عارضه هایی همچون فیبروم رحم ، آندومتریوز و غیره نیز اطمینان پیدا کند.
پزشک زنان در اقدام بعدی به منظور کسب اطمینان بیشتر از تخمک سازی ماهیانه بانوان توصیه می کند ، تا خانم ها با استفاده از کیت های مخصوص یا با انجام آزمایش خون هر گونه علائم را پیگیری و بررسی کند ، البته شایان به ذکر بوده که انجام تکنیک سونوگرافی در این زمینه می تواند موثر و کاربردی باشد. دیگر تست هایی که برای تشخیص نازایی استفاده می شوند در زیر ذکر شده اند :
- هیستروسالپنگوگرافی ، نوعی اشعه X است که برای ارزیابی لوله های فالوپ و رحم استفاده می گردد
- تست ذخیره تخمدان که شامل آزمایشاتی جهت تعیین توانایی باروری زن می شود. آزمایش دیگری با عنوان تست FSH (هورمون محرک فولیکول) نیز انجام می گردد
درمان نازایی در کرج
در صورتی که شما و همسرتان مدت زمان زیادی برای بچه دار شدن تلاش کرده اید ولی موفق نشدید ، پس باید به دنبال راه درمانی این عارضه باشید. رویه درمانی که بهترین متخصص زنان و زایمان در کرج برای شما در نظر می گیرد ، به عواملی مثل علت ناباروری ، مدت زمانی که برای حاملگی تلاش کردید ، سن زوجین ، سلامت کلی هر دو نفر و ترجیحات شخصی آن ها وابسته است.
زنان
درمان نازایی در زنان می تواند شامل جراحی ، مصرف دارو و یا بهره گرفتن از روش های کمکی مثل ART باشد. در مواردی برای درمان نیاز است تا از چند روش استفاده شود. با اینکه گاهی اوقات می توان از جراحی برای بارور شدن زنان استفاده کرد ، اما در حال حاضر به علت پیشرفت دیگر رویکردها کمتر از آن بهره گرفته می شود. در عمل جراحی ، با اصلاح ناهنجاری ها و شکل رحم ، باز کردن لوله های فالوپ و برداشتن فیبروم می توان این مشکل را درمان کرد.
IUI
تلقیح درون رحمی یا IUI ، روشی است که برای درمان نازایی استفاده می شود. در این رویه نزدیک زمان تخمک گذاری ، اسپرم هایی که شسته و تغلیظ شده اند ، مستقیما به رحم وارد می شوند. انتظار می رود این اسپرم ها به لوله های فالوپ وارد شده و تخمک را بارور کنند.
این پروسیجر در حدود پانزده تا بیست دقیقه به طول می انجامد و معمولا در مطب متخصص خوب زنان و زایمان در کرج انجام می شود. خود پروسه IUI بین یک تا دو دقیقه زمان نیاز دارد و احتیاجی به دارو یا بی حسی نیست. در طول این روند ، باید روی تخت دراز کشیده و پاهای خود را روی رکاب مخصوص قرار دهید. دکتر زنان در این مرحله یک اسپکولوم را وارد واژن شما می کند (درست مثل تست پاپ اسمیر).
بعد از آن پزشک یک ویال که با اسپرم های سالم پر شده است را به انتهای یک کاتتر بلند و نازک متصل می نماید. سپس این کاتتر را به درون واژن وارد کرده ، و از دهانه رحم عبور می دهد. حال اسپرم ها را از طریق این لوله به رحم وارد کرده و کاتتر و اسپکولوم را بیرون می کشد. بعد از اتمام این پروسه می توانید به منزل رفته و بدون مشکل به کارهای خود ادامه دهید. البته توجه کنید ممکن است تا چند روز لکه بینی داشته باشید.
درمان سریع نازایی ، چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟
بسیار واضح است که بعد از تلاش های ممتد و عدم دریافت نتیجه مطلوب ، وقت آن می رسد که به پزشک حاذق مراجعه کنید. در ادامه فاکتورهایی را معرفی کرده ایم که با توجه به آن ها زمان دقیق ، مراجعه به پزشک برای درمان سریع ناباروری برای شما آشکار خواهد شد. این موارد در دو گروه مجزا زیر عبارتند از :
زنان
دارای سن 35 یا بالاتر هستند و تلاش های خود را برای فرزندآوری به مدت بیشتر از 6 ماه یا بیشتر انجام داده اند.
دارای سیکل قاعدگی نامنظم می باشند.
بانوانی که پریود دردناک دارند.
با مسائل و مشکلات ناباروری خاصی مانند اندومتریوز دست و پنجه نرم می کنند.
سابقه سقط های مکرر در پرونده ایشان وجود دارد.
تحت درمان بیماری خاص مانند سرطان قرار دارند.
آقایان
دارای مقادیر کم اسپرم هستند یا شاهد علائم غیر طبیعی در آن می باشند.
افرادی که مشکلات پروستات ، بیضوی و جنسی دارند.
تحت درمان بیماری مانند سرطان هستند.
بیضه های آن ها کوچک است و یا در آن ها تورم وجود دارد.
سابقه ناباروری در خانواده آن ها وجود دارد.
چگونه از نازایی جلوگیری کنیم؟
با وجود اینکه انواعی از نازایی قابل جلوگیری نیست ، با دنبال کردن استراتژی هایی می توان شانس باروری را افزایش دارد. این اقدامات در دو دسته زیر گروه بندی می شود ، یکی از آن ها به تلاش های دوطرفه زوجین برمی گردد . دیگری مرتبط به هر شخص به طور مجزا می باشد.
اقدامات زوجین
برای اینکه شانس باروری در شما افزایش یابد نیاز است که چندین بار در حوالی تخمک گذاری ، رابطه جنسی منظم داشته باشید.حداقل پنج روز قبل و تا یک روز پس از موعد تخمک گذاری زمان مناسبی برای به ثمر نشستن تلاش های شما می باشد. به عنوان یک نکته کلی لازم است بدانید که برای اکثر زنانی که سیکل های قاعدگی آن ها 28 روزه است ، تخمک گذاری در اواسط سیکل اتفاق می افتد.
به منظور درمان ناباروری افراد باید چه ازمایشاتی را انجام دهند؟
قبل از شروع درمان ناباروری ، پزشک شما که جهت درمان نازایی به ایشان مراجعه کرده اید ، انجام تعدادی آزمایش را به شما عزیزان توصیه میکند تا وضعیت سلامتی و فاکتورهای مهم برای باروری را بررسی کند. این آزمایشات که می توانند به شما و همسرتان کمک کنند تا لذت داشتن فرزند را احساس کنید ، عبارتند از:
آزمایش خون: یک آزمایش خون جهت بررسی سطح هورمون های تناسبی ، تیروئید و سایر هورمون های مهم برای باروری از جمله فشار خون و نحوه عملکرد کبد و کلیه شما و همسرتان انجام میگردد تا پزشک اطلاعات کاملی را در این رابطه از شما عزیزان داشته باشد.
آزمایش اسپرموگرام: برای بررسی کیفیت و تعداد اسپرمهای شما ، آزمایش اسپرموگرام انجام میشود که به کمک آن میتوان دانست که آیا اسپرم های شما دارای حرکت و شکل مناسب هستند یا خیر تا در صورت نیاز اقداماتی موثر و مفید جهت درمان آن ها انجام شود.
سونوگرافی: با بکارگیری جراح و متخصص زنان از سونوگرافی می تواند از اندازه رحم ، تخمدان ها ، وجود کیست ها ، وضعیت مجرای تناسلی و سایر عوامل مرتبط که در باروری نقش دارند مطلع شود.
آزمایش های عفونی: آزمایش هایی برای تشخیص احتمال عفونت های موثر در ناباروری در شما و همسرتان انجام میشود تا در صورت نیاز در ابتدا این عارضه در شما زوجین درمان شود.
در نتیجه بهتر است بدانید که ، اگر شما و همسرتان قصد دارید با درمانی همچون درمان هورمونی یا تلقیح مصنوعی و دیگر پروسه های درمان ناباروری اقدام به بارداری کنید ، ممکن است پزشک شما سایر آزمایشات الزامی را نیز توصیه کند. به هر حال، پزشک شما بهترین توصیه ها را بر اساس وضعیت شما خواهد داد که بی شک نتیجه ای خارق العاده را نیز به همراه دارد.
سلام ، خسته نباشید همسرم آزمایش داده و اسپرمش خیلی ضعیفه ، دو دوره قرص فرتیل اید و مصرف کرده کافیه یا بازم دارو نیاز هست؟ کی برای ازمایش باید اقدام کنه؟ ممنون
سلام دوست عزیز حداقل برای ۳ دوره استفاده کنند و بعد مجددا ازمایش بدهند
سلام وقتتون بخیر، من و همسرم پنج سالی هست که در منزل گربه نگه می داریم، به تازگی تصمیم گرفتیم بچه دار بشیم. آیا گربه باعث نازایی میشه؟
سلام من تنبلی تخمدان دارم الان می خوام باردار بشم
لازمه از الان برای درمان نازایی کاری کنم که شانس بارداری بره بالاتر؟
سلام دوست عزیز بله حتما باید تحت نظر باردار شید