خونریزی غیرطبیعی رحم زمانی رخ می دهد که خارج از سیکل ماهانه معمول ، خونریزی داشته باشید. ممکن است خونریزی نیز نسبت به همیشه شدیدتر و طولانی تر باشد. البته بحث سیکل ماهانه که باشد ، نمی توان مقدار دقیقی برای خونریزی طبیعی تعیین کرد ، زیرا این موضوع برای هر شخص متفاوت است. اما نکته ای که باید در نظر گرفت این است که پریود نباید در هر ماه برای شما مشکل ساز باشد. در صورتی که خونریزی شدید است و شما را از انجام کارهای روزانه باز می دارد ، یعنی احتمالا به یک بیماری مبتلا شده اید و باید آن را درمان کنید. دکتر قره داغی دکتر زنان کرج نکات مفیدی را در این مورد ارائه داده اند.
علائم خونریزی غیر طبیعی رحم
علائمی که نشان از غیر عادی بودن خونریزی رحم دارند ؛ شامل موارد زیر می شوند :
- پریود سنگین (منوراژی)
- خونریزی بین دو سیکل ، بعد از رابطه جنسی و یا در طول یائسگی
- پریودهای طولانی (بیشتر از هفت روز)
- نامنظم بودن سیکل قاعدگی
متخصص زنان و زایمان برای تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم ، موارد زیر را بررسی می نماید :
- بیمار هر چند وقت یکبار پریود می شود. سیکل ماهانه باید منظم باشد و نباید بیشتر از یک هفته به طول بیانجامد. در صورتی که زودتر از سه هفته و دیرتر از پنج هفته پریود شدید ، یعنی مشکلی در میان است.
- مدت زمان سیکل قاعدگی چقدر است؟ معمولا این دوره بین چهار تا پنج روز می باشد. در صورتی که کمتر از دو روز یا بیشتر از هفت روز خونریزی دارید ، باید به دنبال درمان و پیگیری باشید.
- شدت خونریزی چقدر است. بیشتر بانوان در هر دوره قاعدگی تنها به اندازه دو قاشق غذاخوری خون از دست می دهند. بیشتر از پنج قاشق غیرعادی محسوب می شود ، اما نمی توان اذعان داشت که جز خونریزی غیر طبیعی رحم محسوب می شود یا خیر. در صورتی که در طول یک ساعت بیشتر از یک تامپون یا پد استفاده می کنید ، حتما دکتر زنان خود را در جریان بگذارید.
- اینکه بیمار بین دو سیکل لکه بینی دارد یا خیر
- اینکه بعد از رابطه جنسی خونریزی دارید یا خیر
در صورتی که باردار و یا در دوران یائسگی هستید و با هر نوع خونریزی مواجه شدید ، باید هر چه سریع تر با یک متخصص زنان و زایمان خوب تماس بگیرید.
البته توجه داشته باشید در اوایل دوران حاملگی ، طبیعی است که مقداری لکه بینی داشته باشید ؛ اما گاها نیز خونریزی می تواند نشانه بارداری خارج از رحم باشد. این مشکل زمانی رخ می دهد که یک تخمک بارور شده جایی خارج از رحم ، اغلب در لوله فالوپ قرار گیرد. خونریزی غیرطبیعی رحم در بارداری می تواند نشانه سقط جنین نیز باشد.
پس از یائسگی ، زنانی که از درمان جایگزینی هورمون بهره می گیرند هم ممکن است پریود شوند ؛ اما باز هم هر نوع خونریزی باید تحت بررسی قرار گیرد.
علت خونریزی غیر طبیعی رحم
چند دلیل را می توان برای خونریزی غیرعادی رحم نام برد :
تغییرات هورمونی
مشکلات هورمونی شایع ترین دلیل برای خونریزی غیرطبیعی رحم می باشند. زمانی که یکی از تخمدان ها یک تخمک را آزاد می کند ( روند تخمک گذاری) ، برخی هورمون ها باعث می شوند آستر رحم (اندومتریوم) انباشته شده و سپس فرو ریزد. در نوجوانان و زنانی که به یائسگی نزدیک هستند ، آستر رحم بیش از حد معمول انباشته می شود. این امر می تواند منجر به نامنظم شدن یا سنگین شدن پریود و لکه بینی شود.
مواردی که باعث بهم ریختگی هورمون ها می شوند ، در زیر ذکر شده اند :
- داروهای ضد بارداری و دیگر داروهایی مثل وارفارین و هورمون درمانی
- افزایش و کاهش وزن سریع
- استرس روانی و فیزیکی
- جایگذاری IUD
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (تنبلی تخمدان)
مشکلات مربوط به رحم
دیگر دلیلی که می تواند منجر به خونریزی غیرطبیعی رحم شود ، مشکلات فیزیکی این عضو می باشد. زنان بسیاری مبتلا به فیبروم هستند ؛ تومورهای غیرسرطانی که در ماهیچه های دیواره رحم رشد می کنند. پولیپ ها نیز توده های دیگری هستند که می توانند در آستر رحم به وجود آیند.
آدنومیوزیس نیز زمانی اتفاق می افتد که سلول هایی شبیه به سلول های آستر رحم ، در ماهیچه های آن رشد می کنند. اندومتریوز نیز می تواند عامل خونریزی غیر طبیعی رحم باشد. این بیماری زمانی رخ می دهد که بافت داخل رحم رشد کرده و از آن بیرون می زند.
دیگر بیماری ها
این مشکلات شیوع کمتری دارند ، اما خونریزی غیرطبیعی رحم می تواند در نتیجه بیماری های زیر نیز باشد :
- سرطان دهانه رحم ، اندومتریوم و یا رحم
- بیماری هایی که روی کلیه ها ، کبد ، تیروئید و یا غدد فوق کلیه تاثیر می گذارند
- عفونت در دهانه رحم و یا اندومتریوم
- بیماری هایی که از طریق رابطه جنسی منتقل می شوند
انواع خونریزی غیرطبیعی رحم
- الیگومنوره: در این حالت فاصله بین دو سیکل قاعدگی بیشتر از 35 روز است.
- پلی منوره: در این شرایط فاصله بین دو سیکل قاعدگی فرد کمتر از 21 روز است.
- منوراژی: این شرایط زمانی اتفاق می افتد در هر سیکل قاعدگی بیشتر از 80 سی سی خون از بین برود.
- هیپومنوره: در این شرایط فرد به دلیل مصرف قرص های ضدبارداری در دوران قاعدگی خونریزی کم و خفیفی دارد.
- متروراژی: به شرایطی اطلاق می شود که فرد مابین سیکل قاعدگی خود خونریزی و یا لکه بینی مشاهده می کند.
- خونریزی دوران بارداری: یکی از عوامل خونریزی در زمان بارداری است. بسیاری از بانوان در ماه های اولیه بارداری خود خونریزی را تجربه می کنند که ناشی از لانه گزینی است که امری طبیعی در یک حاملگی نرمال است.
تشخیص خونریزی غیرعادی رحم
توصیه می شود جزئیات چند دوره قاعدگی خود را یادداشت کرده و در اختیار متخصص زنان و زایمان قرار دهید. پزشک نیز سوالاتی را راجع به سلامت کلی می پرسد و بیمار را معاینه می نماید. حتی احتمال دارد تست بارداری نیز برایتان تجویز شود.
آزمایشات دیگر شامل موارد زیر می شوند :
- آزمایش خون : خونریزی شدید می تواند باعث کاهش آهن بدن شود. با انجام آزمایش خون دکتر زنان می تواند مشکل شما را تشخیص دهد. این تست همچنین بهم ریختگی هورمون ها ، مشکل خونی و یا ابتلا به یک بیماری مزمن را مشخص می کند.
- سونوگرافی : در این رویکرد با استفاده از امواج فرا صوت از داخل بدن تصویربرداری می شود تا مشکلاتی مثل فیبروم و یا پولیپ نمایان شوند.
- هیستروسکوپی : دکتر زنان ابزاری نورانی را از طریق دهانه رحم وارد بدن شما می کند و داخل رحم را مورد ارزیابی قرار می دهد.
- بیوپسی : ممکن است پزشک تکه کوچکی از بافت را جدا کرده و برای یافتن سلول های غیرطبیعی آن را مورد بررسی قرار دهد.
- تصویربرداری پرتو مغناطیسی : در این تست از امواج رادیویی و نیروی مغناطیسی قدرت مند استفاده می شود تا تصاویر دقیقی از رحم ایجاد گردد. این روش خیلی مورد استعمال قرار نمی گیرد ، اما می توان با آن آدنومیوزیس را تشخیص داد.
درمان خونریزی غیرطبیعی رحم
روند درمانی که برای شما اتخاذ می شود ، به علت خونریزی غیر طبیعی رحم بستگی دارد. در صورتی که یک بیماری مزمن و یا بیماری خونی ریشه مشکل شما باشد ، می توان با درمان این بیماری ها در کرج خونریزی غیرعادی را نیز برطرف کرد.
دیگر موردی که روی روند بهبودی تاثیر می گذارد ، برنامه فرد برای بچه دار شدن است. ممکن است بعد از برخی درمان ها باردار شدن ایمن نباشد ، برخی نیز امکان بارداری را از بیمار می گیرند. در صورتی که به یائسگی نزدیک باشید ، ممکن است متخصص زنان و زایمان درمانی را انجام ندهد و به شما توصیه کند منتظر بمانید ، زیرا گاهی اوقات این مشکل بعد از مدتی به صورت خود به خود برطرف می شود.
اولین اقدامی که برای درمان خونریزی غیرطبیعی رحم انجام می شود ، استفاده از دارو می باشد. این داروها در این قسمت ذکر شده اند :
- داروی هورمونی : قرص های ضد بارداری و دیگر درمان های هورمونی می توانند روی تنظیم سیکل ماهانه و سبک تر شدن آن تاثیر مثبتی بگذارند
- آگونیست های آزاد کننده گنادوتروپین (GnRHa) : این داروها جلوی تولید هورمون های خاصی را می گیرند. این داروها می توانند برای مدتی فیبروم ها را کوچک کنند ، اما معمولا در کنار دیگر درمان ها استفاده می گردند.
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) : در صورتی که از داروهای ضد التهاب مثل ایبوپروفن و یا ناپروکسن قبل از شروع پریودی استفاده کنید ، ممکن است با خونریزی کمتری مواجه شوید.
- اسید ترانگسامیک : این قرص از لخته شدن خون جلوگیری کرده و خونریزی غیرطبیعی رحم را کنترل می کند.
- جایگذاری IUD : در برخی زنان ، IUD هورمونی به نام پروژستین آزاد می کند که جلوی خونریزی شدید را می گیرد. بسیاری از بانوانی که از این ابزار بهره گرفته اند ، پریود نمی شوند.
گاهی اوقات برای برطرف کردن خونریزی غیر طبیعی رحم ، نیاز به جراحی می باشد :
ابلیشن اندومتر
در این رویکرد از گرما ، سرما و جریان الکتریسیته استفاده می شود تا آستر رحم نابود شود. این روند ممکن است به طور کل جلوی پریود شدن فرد را بگیرد به همین دلیل احتمالا بعد از انجام آن قادر به باردار شدن نخواهید بود. توجه داشته باشید در صورت باردار شدن ، ممکن است در خطر قرار گیرید ، به همین دلیل باید تا زمان یائسگی از قرص ضدبارداری استفاده نمایید.
میومکتومی یا آمبولیزاسیون رگ های رحم
در صورتی که فیبروم داشته باشید ، ممکن است دکتر زنان با استفاده از این رویکرد آن ها را بیرون آورده و یا رگ هایی که به آن ها خونرسانی می کنند را قطع کند.
هیسترکتومی
در پروسه هیسترکتومی ، متخصص زنان و زایمان رحم را به طور کلی بیرون می آورد. در صورتی که فیبروم ها خیلی بزرگ باشند و یا به سرطان اندومتری یا رحم مبتلا شده باشید. البته در نظر داشته باشید زمانی که دیگر درمان ها برای خونریزی غیرطبیعی رحم جواب ندهند باید به سراغ این متد رفت.
خونریزی غیر طبیعی پس از یائسگی
زنانی که در دهه 40 و اوایل 50 زندگی خود هستند ممکن است در برخی از ماه ها تخمک گذاری نداشته باشند و همین امر سبب خونریزی غیرطبیعی رحمی می شود به گونه ای که در سیکل قاعدگی خود خونریزی خیلی سنگین و یا خیلی سبک را تجربه می کنند. همچنین در دوران پس از یائسگی درمان های هورمونی صورت می گیرد که می تواند علت خونریزی باشد. از طرفی سرطان پوشش داخلی رحم که عموماً در زنان مسن تر اتفاق می افتد نیز می تواند از عوامل دیگر خونریزی غیر طبیعی رحم باشد. ولی در نظر داشته باشید که سرطان تنها علت خونریزی نیست و در صورت داشتن چنین علائمی حتما به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی خونریزی شما مشخص شده و درمان مناسب برای شما لحاظ شود.
خونریزی غیرطبیعی رحم چه مشکلاتی بوجود می آورد؟
مشکلاتی که خونریزی غیرطبیعی رحمی بوجود می آورد شامل موارد زیر است:
- کم خونی
- ایجاد مشکل در روند بارداری
- ریسک ابتلا به تومور رحم را افزایش می دهد
