عفونت HPV نوعی بیماری است که عموما باعث بروز زگیل روی پوست و آلت تناسلی می شود. اچ پی وی ، مخفف ویروس پاپیلومای انسانی می باشد و بیشتر از صد سویه دارد ، اما حدود سی سویه آن مربوط به آلت تناسلی می شود. برخی از این سویه ها باعث بروز زگیل می شوند ، اما باید توجه داشته باشید که بعضی از آن ها نیز می توانند منجر به ابتلای فرد به سرطان شوند. این عفونت معمولا از طریق رابطه جنسی و یا تماس پوست به پوست منتقل می شود. خوشبختانه می توانید با بهره گرفتن از واکسن از ابتلا به این بیماری جلوگیری نمایید. با دکتر رویا قره داغی متخصص زنان تهران همراه باشید تا نکاتی در مورد راه های درمان و پیشگیری از این ویروس به دست آورید.
ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) چیست؟
همانطور که پیش تر نیز ذکر شد ، در حدود 100 سویه از این ویروس وجود دارد که روی بخش های مختلفی از بدن تاثیر می گذارد ؛ برای مثال اچ پی وی می تواند باعث بروز زگیل روی دست ها ، پاها ، صورت و غیره شود. در حدود 30 سویه آن نیز روی ناحیه تناسلی ، یعنی فرج ، واژن ، دهانه رحم ، پینس (آلت تناسلی مردانه) ، بیضه و همچنین مقعد تاثیر بگذارد.
ویروسی که روی ناحیه تناسلی تاثیر می گذارد ، جز بیماری های مقاربتی (STI) محسوب شده و از طریق تماس پوستی منتقل می گردد. بسیاری از افراد با شنیدن اسم HPV نگران می شوند ، اما باید گفت که بیشتر سویه های این ویروس بی خطر می باشند و به صورت خود به خود از بین می روند ، حتی آن سویه هایی که منجر به بروز زگیل تناسلی می شوند.
نکته : برخی از سویه های ویروس اچ پی وی ریسک بالایی دارند و می توانند منجر به بروز سرطان هایی مثل سرطان دهانه رحم شوند. تشخیص و درمان به موقع می تواند از ابتلا به سرطان جلوگیری کند.
تمامی زگیل ها به خاطر HPV رخ می دهند؟
بله ، و این موضوع می توانند گیج کننده باشد ، به خصوص زمانی که می خواهید تفاوت میان سویه هایی که باعث بروز زگیل و سرطان می شوند را درک کنید.
سویه های اچ پی وی که منجر به زگیل می شوند ، بسیار آزاردهنده هستند. اما بیشتر آن ها بی ضرر بوده و منجر به مشکلات بزرگ تری نخواهند شد. معمولا سویه های 6 و 11 باعث به وجود آمدن زیگیل تناسلی می شوند ، بیماری های به وجود آمده از سویه های دیگر شامل موارد زیر می شوند :
- زگیل مسطح
- زگیل کف پا
- زگیل های معمولی
- زگیل های شاخه ای
تمامی زگیل ها به دلیل ویروس HPV بروز پیدا می کنند ، اما تمام سویه های این ویروس منجر به ایجاد زگیل نمی شوند. سویه هایی که باعث ابتلای فرد به سرطان می شوند ، به شکل زگیل بروز پیدا نخواهند کرد.
ویروس اچ پی وی چه ارتباطی به سرطان دهانه رحم دارد؟
سویه های مشخصی از ویروس پاپیلومای انسانی (اغلب 16 و 18) می توانند تغییراتی را در سلول های دهانه رحم ایجاد کنند و باعث بروز یک بیماری به نام دیسپلازی دهانه رحم شوند. در صورتی که برای درمان این بیماری درمانی صورت نگیرد ، در مواردی دیسپلازی به سرطان سرویکس منجر می شود.
در صورتی که زیر سی سال سن داشته باشید ، بیشتر عفونت های HPV خود به خود درمان می شوند. در صورتی که بعد از سی سالگی ، این ویروس در تست پاپ اسمیر مشاهده شود ، آنگاه متخصص زنان و زایمان تعیین می کند که هر چند وقت یکبار باید تحت آزمایش قرار گیرید. در صورت مثبت بودن آزمایش ، در ریسک بیشتری برای ابتلا به سرطان قرار دارید و ممکن است نیاز باشد با فواصل زمانی کمتری تست دهید.
یکی از نکات بسیار مهم ، این است که برای پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان سرویکس باید تست پاپ را انجام دهید. اما این موضوع نیز اهمیت دارد که بدانید فقط به خاطر اینکه به ویروس اچ پی وی مبتلا شده اید ، به این معنی نیست که حتما به سرطان نیز مبتلا خواهید شد.
ویروس HPV روی چه کسانی تاثیر می گذارد؟
زمانی که با فردی که به این ویروس مبتلاست رابطه جنسی یا تماس پوستی نزدیک داشته باشید ، دچار زگیل تناسلی می شوید. توجه داشته باشید رابطه جنسی دهانی ، واژینال و یا مقعدی همگی به بروز این بیماری منجر می شوند.
اچ پی وی در زنان
به صورت کلی ، ویروس پاپیلومای انسانی برای زنان ریسک بالاتری دارد ، زیرا در صورت درمان نکردن آن می تواند به سرطان دهانه رحم منجر شود. می توان با پاپ اسمیر و تست های HPV سلول های پیش سرطانی را تشخیص داد تا از بروز سرطان جلوگیری شود.
اچ پی وی در مردان
سویه های این ویروس مشکلات سلامتی کمتری را برای مردان به وجود می آورد. این ویروس در آقایان می تواند باعث ایجاد زگیل تناسلی شود ، اما بیشتر آن ها به صورت خود به خود از بین می روند. HPV می تواند باعث بروز سرطان پینس ، مقعد ، سر و گردن شود ، اما این بیماری ها به ندرت رخ می دهند. به همین خاطر معمولا توصیه نمی شود که مردان برای این ویروس آزمایش دهند. ولی در صورت نیاز توصیه به نمونه برداری می گردد.
با اینحال در صورتی که تست شما مثبت شده باشد ، ممکن است سیستم ایمنی بدن شما برای از بین بردن این عفونت با دشواری رو به رو شود. در اقایان در صورتی که به سرطان مشکوک باشید ، تست پاپ مقعدی برایتان تجویز می شود. این تست ها ویروس HPV را تشخیص نمی دهند ، اما می توان از این طریق تغییراتی که ممکن است به سرطان منجر شوند را تشخیص داد.
اچ پی وی چقدر شایع است؟
این بیماری ، شایع ترین بیماری مقاربتی می باشد و سالانه حدود 14 ملیون نفر به آن مبتلا می شوند. تحقیقات نشان داده است این بیماری به قدری شیوع دارد که تقریبا تمامی افرادی که واکسن نزده اند ، در زندگی خود حداقل یک بار به آن مبتلا می شوند ؛ برخی از آن ها حتی متوجه نخواهند شد که HPV دارند. توجه داشته باشید در خانم های زیر ۲۱ سال تزریق یک دوز واکسن کفایت می کند و در افراد بالای ۲۱ سال تزریق دو دوز واکسن گارداسیل به فاصله ۶ ماه توصیه شده است.
نشانه های ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی چیست؟
سویه هایی که روی ناحیه تناسلی تاثیر می گذارند معمولا علائمی از خود نشان نمی دهند. اما در صورت بروز ، شایع ترین نشانه ای که با آن مواجه خواهید شد ، زگیل می باشد. زگیل ها زائده های سفت و کلم مانندی هستند که روی پوست خود را نشان می دهند. امکان دارد زگیل تناسلی هفته ها ، ماه ها و حتی سال ها بعد از اینکه به HPV مبتلا شدید خود را نشان دهند. زگیل های تناسلی واگیردار اما بی ضرر هستند.
سویه های پرخطر اچ پی وی معمولا تا زمانی که به سرطان برسند ، علائمی از خود نشان نمی دهند. سرطان دهانه رحم شایع ترین نوع آن می باشد و بروز دیگر سرطان ها به ندرت اتفاق می افتد. در ادامه برخی از آن ها را ذکر کرده ایم :
- سرطان مقعد
- سرطان پینس
- سرطان حنجره
- سرطان واژن
- سرطان فرج
- درمان HPV
توجه داشته باشید که روش های درمانی نمی توانند این ویروس را از بدن شما خارج کنند و تنها می توان زگیل های تناسلی و سلول های غیرعادی در دهانه رحم را برداشت. رویکردهایی که برای درمان اچ پی وی مورد استفاده قرار می گیرند ، شامل موارد زیر می شوند :
کرایوتراپی : در این متد ، سلول های غیرعادی و زگیل ها به وسیله نیتروژن مایع از بین می روند.
جراحی با حلقه الکتریکی (LEEP) : در این فرآیند ، از یک حلقه مخصوص برای برداشتن زگیل استفاده می شود.
الکتروکوتر : در این روش با استفاده از جریان الکتریکی ، زگیل ها سوزانده می شوند.
لیزرتراپی : برای درمان اچ پی وی با این روش ، از لیزر برای از بین بردن زگیل ها بهره گرفته می شود.
بیوپسی با روش کونیزاسیون Cold knife : در این پروسه ، یک تکه مخروطی شکل از بافت دهانه رحم برداشته می شود.
استفاده از پماد : در این روش ، باید پماد را به صورت مستقیم روی زگیل استعمال کنید.
اسید تری کلرو استیک : این پروسیجر شامل استعمال یک ماده شیمیایی می شود که زگیل ها را می سوزاند.
می توان HPV را درمان کرد؟
همانطور که پیش تر نیز مطلع شدید ، درمانی برای خود این ویروس وجود ندارد. با این حال ، سیستم ایمنی بدن انسان می تواند بیشترین تاثیر را در از بین بردن ویروس پاپیلومای انسانی داشته باشد. توجه داشته باشید که بیشتر این عفونت ها (در حدود 90 درصد) بعد از حدود یک تا دو سال به صورت خود به خود از بین می روند.
این نکته را در نظر داشته باشید که فقط تا زمانی که این ویروس در بدن شما وجود داشته باشد قادر به انتقال آن هستید ، چه علائم در شما ظهور پیدا کرده باشد چه نه. برای مثال ، حتی زمانی که زگیل ها درمان شده باشند ، باز هم احتمال دارد که ویروس HPV را به پارتنر خود منتقل کنید. زمانی که سیستم ایمنی بدن این ویروس را از بین ببرد ، دیگر جای نگرانی نیست.
