حاملگی مولار ، به بارداری های غیرعادی اطلاق می شود که از لحاظ بافت شناسی به تغییرات ناهنجار جفت اشاره دارند. به طور کلی می توان اشاره داشت که تخمک بارور شده و جنین به شیوه عادی رشد نمی کنند. احتمال بروز این مشکل بسیار پایین است ، اما در صورت بروز باید به بارداری پایان داد. دکتر رویا قره داغی دکتر زنان کرج اطلاعات جامعی را در این مورد در اختیار شما قرار داده اند.
حاملگی مولار چیست؟
بارداری مولار زمانی رخ می دهد که اسپرم و تخمک در هنگام لقاح به شکل نامناسبی بهم می پیوندند و یک تومور غیر سرطانی را تشکیل می دهند. این تومور از کیسه های کوچکی تشکیل شده است که از آب پر شده اند و شکلی شبیه به دانه های انگور دارد. این تومور نمی تواند از جنین در حال رشد حمایت کند و به همین دلیل بارداری پایان می یابد ؛ حتی برخی افراد نیز دچار سقط جنین می شوند. در صورتی که چنین اتفاقی نیفتد ، لازم است تا به وسیله جراحی حاملگی مولار پایان یابد. در صورتی که درمان صورت نپذیرد ممکن است این مشکل به عوارض جدی تری منجر شود.
بارداری های مولار که با نام بچه خوره نیز شناخته می شود ، نوعی بیماری تروفوبلاستیک بارداری می باشند. بیماری تروفوبلاستیک بارداری (GTD) گروهی از بیماری ها را در بر می گیرد که باعث بروز تومور در رحم می شوند.
انواع حاملگی مولار
بارداری مولار کامل
در این نوع ، جنین شکل نمی گیرد و زمانی رخ می دهد که اسپرم یک تخمک خالی را بارور کند. چون تخمک خالی است ، جنین نمی تواند رشد کند. بافت جفت نیز به شکلی غیرعادی رشد می کند و حاوی تعداد زیادی از کیست های پر از آب می باشد. این بافت هورمون بارداری HCG را تولید می کند ، یک جفت سالم در طول دوره بارداری وظیفه تولید این هورمون را بر عهده دارد. این امر می تواند علائم بارداری را در فرد بروز دهد و تست حاملگی نیز مثبت شود.
حاملگی مولار ناکامل یا نسبی
زمانی رخ می دهد که یک جفت ناهنجار در کنار جنین و دو تخمک بارور شده رشد می کند. در چنین مواردی ، جنین در حال رشد یک جفت کروموزوم اضافه با خود حمل می کند. شاید جنین به رشد خود ادامه دهد ، اما در کل نمی تواند زنده بماند.
چه کسانی بیشتر به بارداری مولار مبتلا می شوند؟
با اینکه احتمال بروز این بیماری پایین می باشد ، اما تقریبا تمامی افراد می توانند به آن ابتلا پیدا کنند. در صورتی که شرایط زیر را دارا هستید ، بیشتر در معرض ابتلا به حاملگی مولار قرار دارید :
- کمتر از بیست سال سن دارید
- بیشتر از چهل سال سن دارید
- بیشتر از دو بار سقط داشته اید
- سابقه ابتلا به بارداری مولار نیز نکته مهمی در بروز مجدد ان می باشد
توجه داشته باشید که در کمتر از یک درصد موارد ، بیماری بچه خوره رخ می دهد.
نشانه های بارداری مولار کدامند؟
افرادی وجود دارند که زمان ابتلا به این مشکل ، با هیچ نشانه ای مواجه نمی شوند ، اما می توان موارد زیر را به علائم این عارضه نسبت داد :
- خونریزی واژینال در سه ماهه اول بارداری
- حالت تهوع و استفراغ شدید
- خروج کیست های انگور شکل از واژن
- پره اکلامپسی (فشار خون خیلی بالا)
- بالا بودن سطح هورمون HCG به شکلی غیرعادی
- تورم شکمی
- کم خونی
این نشانه ها ، در بسیاری از بیماری ها یکسان هستند ، به همین دلیل برای تشخیص این نوع از بارداری توصیه می شود به یک متخصص زنان و زایمان ماهر در کرج مراجعه کنید.
چه چیزی باعث به وجود آمدن حاملگی مولار می شود؟
این بارداری ها به علت خطاهای ژنتیکی که هنگام لقاح رخ می دهند ، اتفاق می افتند. در یک بارداری معمولی ، جنین تنها یک جفت کروموزوم 23 از هر والد می گیرد ؛ یعنی در کل 46 کروموزوم.
اما در این نوع از حاملگی ، تعادل این کروموزوم ها بهم می ریزد. در بارداری مولار کامل ، تخمک هیچ کروموزومی ندارد و جفت از اسپرم 23 کروموزوم می گیرد. در حاملگی مولار نسبی ، تخمک توسط دو اسپرم بارور می شود و در نتیجه این امر جنین 69 کروموزوم می گیرد.
تشخیص بارداری مولار
این مشکل در سه ماهه اول ، به وسیله تست های روتین تشخیص داده می شود. در سونوگرافی های انجام شده به جای جفت ، کیسه های متعددی مشاهده می شوند که با مایع پر شده اند. معمولا جفت یا جنین در رحم دیده نمی شود اما گاها نیز بافت بارداری باقی می ماند.
متخصص زنان ، سطح HCG خون را نیز بررسی می کند. همانطور که ذکر شد یک جفت سالم باید این هورمون را ترشح کند. هورمون HCG همان هورمونی است که توسط تست های بارداری خانگی اندازه گیری می شود. در حاملگی مولار ، این هورمون بیشتر از حد نرمال ترشح می شود ؛ می توان مقدار این هورمون را از طریق آزمایش خون تشخیص داد.
درمان حاملگی مولار در کرج
این بارداری باید از بدن فرد بیرون آورده شود ؛ در غیر اینصورت عوارض جدی و جبران ناپذیری رخ خواهند داد. در حالت کلی برای درمان این بیماری ، به عمل جراحی نیاز است. این درمان شامل دیلیشن و کورتاژ (D&C) و ساکشن برای بیرون کشیدن بقایای بافت غیرعادی از رحم می شود. این عمل با استفاده از بیهوشی عمومی به انجام می رسد بنابراین هیچ دردی را احساس نخواهید کرد.
در برخی موارد ، به جای جراحی برای بیمار دارو تجویز می شود تا رحم منقبض شده و محتوای آن از بدن خارج شود. برای تشخیص اینکه کدام روش درمان حاملگی مولار برای شما بهتر است نیاز است تا به یک دکتر زنان خوب در کرج مراجعه کنید تا بهترین مسیر برای تان انتخاب شود و عوارضی رخ ندهند.
در موارد نادری نیز برای درمان بارداری مولار نیاز است تا هیسترکتومی به انجام رسد تا رحم به طور کل بیرون آورده شود. پزشک تا زمانی که سطح هورمون HCG به حالت طبیعی باز گردد ، آن را تحت بررسی قرار می دهد. با این کار می توان اطمینان حاصل کرد که تمام بافت های مولار از بین رفته اند. در صورتی ک سطح این هورمون به حالت عادی باز نگشته باشد ، ممکن است عارضه های جدی تری رخ دهند.
جراحی حاملگی مولار توسط دکتر رویا قره داغی
حاملگی مولار عوارض دارد؟
شاید برای شما نیز سوال باشد که چرا بارداری مولار عوارض جدی تری را با خود به همراه دارد؟ با ما همراه باشید تا به این سوال پاسخ دهیم.
در برخی موارد بعد از انجام عمل جراحی و یا حتی سقط ، بخشی از بارداری مولار در رحم شما باقی می ماند. در صورتی که این اتفاق رخ دهد ، ممکن است سلول های غیرعادی در لایه های عضلانی اطراف رحم شکل بگیرند. این اتفاق امری نادر است و تنها در 15 درصد افراد که تحت جراحی قرار گرفته اند رخ می دهد.
در کیس های خیلی نادر ، حاملگی مولار باعث بروز نوع خاصی از سرطان به نام کوریوکارسینوما می شود. کوریوکارسینوما در داخل رحم شکل می گیرد و ممکن است به دیگر بخش های بدن سرایت کند. برای درمان این مشکل ، به رویکردهایی مثل شیمی درمانی نیاز است.
دیگر عوارض جانبی بارداری مولار شامل موارد زیر می شود :
- عفونت خون
- عفونت مجاری ادراری
- پره اکلامپسی (فشار خون خیلی بالا)
- شوک (فشار خون خیلی پایین)
می توان از حاملگی مولار جلوگیری کرد؟
هیچ راهی برای پیشگیری از بروز این عارضه وجود ندارد. در صورتی که پیش از این به چنین مشکلی دچار شده باشید ، می توانید تا یک سال با راهنمایی متخصص زنان و زایمان از بروز دوباره آن جلوگیری نمایید.
بارداری مولار باعث نازایی می شود؟
خیر ، هیچ منبع علمی نازایی را از عوارض این عارضه نمی داند. اما باید توجه داشته باشید که نباید تا ۶ ماه بعد از بروز حاملگی مولار، دوباره باردار شوید. این امر به هورمون های HCG اجازه می دهد تا به سطح عادی خود باز گردند. برای اینکه از زمان مناسب باردار شدن اطلاع پیدا کنید ، با دکتر زنان خود مشورت نمایید.
این رویکرد می تواند تاثیری بسیار منفی روی فیزیک و روان شما داشته باشد ، به همین دلیل سعی کنید از خانواده و دوستان خود کمک بگیرید. این نکته را نیز در نظر داشته باشید در صورتی که بارداری مولار را تجربه کرده باشید ، به احتمال زیاد در آینده یک حاملگی بدون مشکل را خواهید گذراند.
چه زمانی باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کرد؟
در صورتی که باردار هستید و با خونریزی واژینال، حالت تهوع و استفراغ شدید و همچنین دفع کیست های کوچک رو به رو شده اید ، سریعا با پزشک خود تماس بگیرید. برای جلوگیری از بروز عوارض نیاز است تا ارزیابی فوری و درمان صورت پذیرد.
آزمایشات بعد از حاملگی مولار
بعد از درمان ، هر گونه سلول مولار که در رحم باقی مانده باشد معمولا خود به خود از بین می رود. اما گاهی اوقات برخی از این سلول ها به رشد ادامه می دهند. این سلول ها هورمونی به نام HCG را تولید می کنند. به همین دلیل نیاز است تا هر دو هفته یک بار از طریق آزمایش خون یا ادرار (یا هر دو) سطح هورمون HCG چک شود. میزان این هورمون در بدن باید پایین رفته باشد ، این مسئله ممکن است چند هفته و گاها حتی چند ماه به طول بیانجامد.
اینکه هر چند وقت یکبار باید این آزمایشات را انجام دهید ، به موارد زیر بستگی خواهد داشت :
- نوع بارداری مولار
- سطح هورمون HCG
- سرعت بازگشت سطح این هورمون به حالت عادی چقدر است
در صورتی که حاملگی مولار نسبی رخ داده باشد ، باید چهار هفته بعد از نرمال شدن سطح HCG ، برای آخرین بار آزمایش خون یا ادرار بدهید. اما در صورتی که نوع کامل آن رخ داده باشد و سطح این هورمون در هشت هفته به سطح نرمال برسد ، باید شش ماه تحت نظر قرار گیرید. اما در صورتی که پایین آمدن هورمون بیشتر از هشت هفته طول کشید ، این شش ماه از اولین باری که سطح HCG به حد نرمال می رسد آغاز خواهد شد.
پایین نیامدن سطح هورمون HCG
در درصد کمی از خانم ها ، بعد از درمان نیز سطح این هورمون کاهش نخواهد یافت. این مسئله نشانه این است که سلول های ناهنجار هنوز در رحم وجود دارند. این عارضه با نام بیماری مزمن تروفوبلاستیک بارداری (PTD) شناخته می شود و در 13 تا 16 درصد خانم هایی که حاملگی مولار کامل داشتند ؛ و 1 درصد خانم هایی که به نوع نسبی مبتلا بوده اند رخ می دهد. در صورتی که سطح این هورمون پایین نرود ، به احتمال زیاد باید تحت شیمی درمانی قرار گیرید
